است ؛ و هركس تسليم قضا باشد ، از سر تنبلى و سستى به خود ظلم كرده و ضايع‌كنندهء نعمت پروردگارش مىباشد . مؤمن حكيم در هرآنچه كه به او مىرسد و براى او رخ مىدهد تنها نعمت را مىبيند و نعمت هم انواع بىشمارى دارد ؛ از جمله مصيبت و محنت ، نعمت و بلا ، شادى و لذت ، بيمارى و ضعف ، سلامت و عافيت ، دارايى و فقر . و بعد از آن‌گونه هست كه ابو طالب مكّى مىگويد : هركس رضاى الهى را نيكو به جاى آورد خداوند او را به رضا پاداش مىدهد و رضا را به رضا مقابله مىكند و اين نهايت پاداش و بخشش است . و اين سخن خداوند كه فرمود : رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ « 1 » . در قسمت ديگرى از كتاب قوّت القلوب مىگويد : « از جملهء رضا ، شادى قلب به مقدّرات در تمام امور است و خوشى و آرامش نفس در هرحال و آرامش قلب در برابر هرگونه مصيبت دردناك از امور دنيا ، و قناعت بنده به هرچيز و شادى به قسمت پروردگار ، و قيام مولا بر او و تسليم شدن بنده نسبت به مولا در هرچيز و رضاى او به اندك چيزى و تسليم شدن وى در احكام و قضايا با اعتقاد به حسن تدبير و كمال تقدير در آن مىباشد . از جملهء رضا نزد اهل رضا آن است كه بنده نگويد امروز بسيار گرم است و يا امروز بسيار سرد . و نگويد فقر بدبختى است و زن و فرزند مايهء رنج و به كار مشغول شدن به سختى و تلاش ؛ و به قلبش آنچه را كه وى را نمىفريبد ، از دست ندهد ؛ بلكه قلب راضى و تسليم است و عقل آرام و تسليم به واسطهء وجود حلاوت تدبير و نيكو پنداشتن حكم تقدير . چنان كه عمر بن عبد العزيز گفته است : صبح كردم و سرورى جز در انتظار تقدير ، در من نيست . » قشيرى نقل مىكند كه عتبه شبى را تا صبح چنين مىگفت : « اگر عذابم كنى ، من دوستدار توام و اگر رحمت كنى ، باز دوستدار توام . » وى به عذاب خداوند مثل رحمتش راضى و خشنود است چون چهرهء حكمت براى او در درد و رنج كشف شد و آن را عينا در لذّت يافت و ديد كه هردو يك نعمت است ، هرچند كه راه رسيدن به آن مختلف است . بنده‌اى نيست كه خداوند حجاب را از چشمانش برانداخته باشد و حكمت تغيير و تحوّل اشياء را مشاهده نمايد و بر اسباب حوادث پياپى و متفاوت آگاه گردد و به درستكارى حكيم

--> ( 1 ) - مائده ( 5 ) آيهء 119 : خدا از آنان خشنود است و آنان [ نيز ] از او خشنودند .